თბილისის მთავარი ციხე-სიმაგრე , მისი დედა-ციხე ოდითგანვე მთის სხვადასხვა სიმაღლის ბაქნებზე განლაგებულ რთულ ფოტიფიკაციურ ნაგებობას წარმოადგენდა. ციხის პატრონები პრაქტიკულად ქალაქს ფლობდნენ.

თავდაპირველად ნარიყალა ციტადელის ყველაზე მაღალ ნაწილს ეწოდებოდა , შემდგომში კი სახელწოდება მთლიანად ,,ზემო ციხეზე“ გავრცელდა. მკვლევართა აზრით , თბილისის ციხის სახელწოდება ორი ნაწილისაგან შედგება ,,ნარინ“  და ,,ყალასგან“ შედგება. ,,ნარინ“ მონგოლურ ,,მცირეს“ შეესატყვისება , ხოლო ,,ყალა“ თუ ,,კალა“ წინა აზიაში გავრცელებული ტერმინია და ციხეს ნიშნავს. საეჭვოა , მოიძებნოს მეორე ციხესიმაგრე , რომელსაც ესოდენ ბობოქარი ისტორია ჰქონდეს . ნგრევა, აღდგენა, შეკეთება, დაშენება ერთმანეთს ცვლიდა. შემორჩენილი კედლები წყობის ხასიათით განსხვავდებიან და ჭრელ სურათას ქმნიან. უმეტესად აგურებით მოჩარჩოებული კედელი უხეშად თლილი ქვითაა ამოყვანილი და შესაძლოა დაარსების დროიდან მოდის.

ნარიყალაზე ჩატარებულმა არქოლოგიურმა გათხრებმა საინტერესო შედეგები გამოიღო. გაითხარა და გაიწმინდა მეცამეტე საუკუნის სასახლისეული ეკლესიის ნაშთები , რომელიც , როგორც ჩანს , აუფეთქებიათ და დაუწვავთ. მიაკვლიეს აგრეთვე ისეთ მასალას საშუალებას , რომელიც მკვლევარებს საშუალებას აძლევს ივარაუდონ, აქ უფრო ადრე აგებული ტაძარიც უნდა ყოფილიყო.

Advertisements